Khủng hoảng Iran bộc lộ vết nứt chí mạng trong liên minh phương Tây
Một tuyên bố từ Nga đang khiến dư luận quốc tế dậy sóng: cuộc khủng hoảng ở Iran không chỉ là xung đột vùng Vịnh – mà còn làm lộ rõ những rạn nứt sâu bên trong liên minh phương Tây. Kirill Dmitriev, đặc phái viên kinh tế của Tổng thống Vladimir Putin và người đứng đầu Russian Direct Investment Fund (RDIF), đã đưa ra nhận định mang tính chiến lược trên mạng X, tố cáo NATO, EU và Anh bộc lộ sự dễ bị tổn thương to lớn trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran.
Theo Dmitriev, cuộc khủng hoảng Iran không chỉ là hệ quả của hành động quân sự mà còn là bản lề phơi bày sự mất kết nối giữa Mỹ với các đồng minh châu Âu. Mọi chuyện bắt đầu từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel tấn công bất ngờ vào các mục tiêu ở Iran. Ngay sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai criticize các nước châu Âu vì không hỗ trợ như lời kêu gọi, khiến làn sóng giận dữ lan rộng.
Không chỉ bị bỏ ngoài vòng tư vấn, các nhà lãnh đạo châu Âu còn lên án hành động quân sự là bất hợp pháp và thiếu khôn ngoan. Trong khi đó, chính Trump lại làm căng thêm khi tuyên bố đang nghiêm túc cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO – một liên minh an ninh sống còn suốt 77 năm qua. Wall Street Journal nhận định rằng xung đột Iran đang đẩy transatlantic relationship vào khủng hoảng sâu sắc nhất từ trước đến nay.
Những căng thẳng này không xuất hiện từ hư không. Chúng được tích tụ từ hàng loạt bất đồng: từ tranh cãi thuế quan, cách ứng phó với cuộc chiến Ukraine, đến cả ý định thâu tóm Greenland của Trump – điều khiến nhiều đồng minh bewildered . Dù vậy, một phép thử quan trọng đang đến gần: cuộc gặp giữa Tổng thư ký NATO Mark Rutte và Trump tại Nhà Trắng vào ngày 8/4.
Hiện tại, có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Trump thông báo lệnh ngừng bắn với Iran, và Strait of Hormuz – vốn bị đóng cửa sau khi xung đột bùng phát – đã được mở lại. Một thỏa thuận ngừng bắn song phương dự kiến có hiệu lực trong hai tuần. Thậm chí, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã mời cả hai phái đoàn Mỹ và Iran đến Islamabad vào ngày 10/4 để tiếp tục đàm phán.
Điều đáng chú ý là phái đoàn Mỹ sẽ bao gồm Phó Tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff, và doanh nhân Jared Kushner, con rể của Trump – một đội ngũ phản ánh sự blurred line giữa chính trị và kinh doanh. Liệu đây có phải là nỗ lực hòa giải nghiêm túc, hay chỉ là màn trình diễn để gỡ gạc vị thế? Câu hỏi này đang được cả thế giới theo dõi.
Trump cứ như đang chơi cờ vây với cả liên minh của mình. Mỗi nước đi lại làm tension căng thẳng thêm, nhưng ông ta dường như chẳng bận tâm.
Mình không ngờ Pakistan lại vào vai trung gian hòa giải ở thời điểm này. Có lẽ đây là opportunity cơ hội để nước này nâng tầm ảnh hưởng ngoại giao.
Kushner đi đàm phán với Iran? Một doanh nhân không có kinh nghiệm ngoại giao? Thật bizarre kỳ cục. Cái này không phải chính trị nữa, mà là show truyền hình.
Châu Âu im lặng là có lý do. Họ không muốn bị cuốn vào xung đột Trung Đông do người khác drag lôi kéo, trong khi kinh tế trong nước đang chật vật.
Nếu NATO thực sự tan rã, điều đó không phải vì Iran, mà vì trust sự tin tưởng giữa các thành viên đã bị xói mòn từ lâu rồi.
Eo biển Hormuz mở lại là tin tốt cho giá dầu, nhưng đừng vội mừng. Chỉ cần một spark tia lửa nhỏ, cả khu vực lại bùng nổ.
Mình thấy Nga đang tận dụng triệt để thời điểm này. Chẳng cần động binh, chỉ cần bình luận vài câu là đã gieo thêm doubt nghi ngờ vào lòng liên minh phương Tây.
Tại sao cứ mỗi lần Trump đụng vào đối ngoại là lại hỗn loạn toàn khu vực? Predictable Dự trước được nhưng vẫn sốc.