Thần đồng 10 tuổi vào đại học vì quá thông minh, bỏ học vì quá dễ: Cuộc đời sau ánh hào quang mới là điều đáng nói
Kỳ thi đại học năm 2010 tại Thái An, Sơn Đông (Trung Quốc) từng gây chấn động khi ghi nhận một exceptional case : một cậu bé chỉ mới 10 tuổi, cao chưa đầy 1m4, bước vào phòng thi như bao thí sinh khác. Tên cậu là Tô Lưu Dật, và với kết quả 566 điểm — vượt điểm chuẩn hạng B hơn 20 điểm — cậu lập tức trở thành tâm điểm chú ý của cả nước.
Hiệu trưởng Đại học Khoa học Kỹ thuật Phương Nam (SUSTech) lúc đó, ông Chu Thanh Thời, đã đưa ra quyết định hiếm có: tuyển thẳng Tô Lưu Dật, miễn toàn bộ học phí, cấp riêng một apartment và hỗ trợ sinh hoạt phí 10.000 nhân dân tệ (khoảng 35 triệu VNĐ). Câu chuyện nhanh chóng biến cậu bé thành thần đồng quốc dân, được truyền thông săn đón như biểu tượng của trí tuệ siêu tốc.
Nhưng rồi, chỉ chưa đầy một năm sau, Tô Lưu Dật rời khỏi giảng đường. Không phải vì thất bại học tập, mà vì... chương trình học quá dễ. Cậu bé thông minh đến mức buồn chán, không còn động lực. Trước đó, Tô Lưu Dật đã hoàn thành chương trình tiểu học 6 năm chỉ trong two and a half days . Năm 9 tuổi, cậu hoàn tất trung học phổ thông. Ngoài năng khiếu toán học, cậu còn tự học lập trình, nắm vững hơn 10 ngôn ngữ lập trình như C hay Java chỉ qua tài liệu hướng dẫn trên máy tính.
Vấn đề nằm ở chỗ: trí tuệ của cậu chạy quá nhanh, nhưng tâm lý thì không. Trong lớp học đại học, cậu vẫn là một đứa trẻ 10 tuổi: nghịch ngợm, easily distracted , thậm chí gây mất an toàn trong phòng thí nghiệm khi đùa nghịch cùng dụng cụ chuyên môn. Sự lệch pha giữa trí tuệ và trưởng thành tâm lý khiến cậu không thể hòa nhập.
Quyết định nghỉ học từng khiến dư luận lo ngại rằng một tài năng quốc gia đang bị bỏ phí. Nhưng Tô Lưu Dật không dừng lại. Cậu returned to self-directed learning , tìm lại cân bằng trong hành trình của mình. Sau này, cậu tiếp tục học tại Học viện Khoa học Máy tính, Đại học Sơn Đông, giành huy chương Bạc khu vực châu Á trong Kỳ thi lập trình sinh viên quốc tế (ACM-ICPC).
Năm 2022, ở tuổi 22, Tô Lưu Dật gia nhập một viện nghiên cứu khoa học với tư cách chuyên gia kỹ thuật, thu nhập ổn định. Không còn là thần đồng, không còn spotlight truyền thông, nhưng cậu đã chọn được cuộc sống tự tại. Câu chuyện của Tô Lưu Dật đặt ra câu hỏi lớn: thành công thật sự là chinh phục danh xưng cao quý, hay đơn giản là được theo đuổi đam mê mỗi ngày — theo cách riêng của mình?
Cậu bé này thông minh thật, nhưng đọc mà xót. Một đứa trẻ 10 tuổi vào đại học? Phát triển tâm lý không theo kịp thì dễ break down gãy lắm. Dù sao, thấy cậu bình yên làm kỹ sư cũng an tâm phần nào.
Tự học được 10 ngôn ngữ lập trình lúc nhỏ? Tôi còn đi học đầy đủ mà đến giờ vẫn chưa thành thạo nổi một cái. Cái này gọi là gifted thiên tài thật rồi, không phải cố gắng là đuổi kịp đâu.
Áp lực quá lớn cho một đứa trẻ. Dư luận cứ nghĩ prodigy thần đồng là phải cứu nước, nhưng ai nghĩ đến việc cậu bé cũng cần thời gian để chơi, để lớn lên?
Câu nói chương trình quá dễ nghe ngông ghê, nhưng mà... đúng thật. Nếu curriculum giáo trình không đủ thử thách, thì học để làm gì? Vấn đề là mình có giáo dục linh hoạt để nuôi dưỡng những trường hợp như vậy không?
Từ thần đồng đến kỹ sư nghiên cứu. Nhẹ nhàng vậy mà ấn tượng hơn nhiều so với mấy ông child star thần đồng năm xưa giờ biến mất tăm hơi.
Tôi từng bỏ học vì chán, nhưng lý do của cậu bé này thì... đỉnh cao. Too easy Quá dễ chứ không phải quá khó. Muốn than vãn cũng không dám.
Viện nghiên cứu nghe có vẻ kín tiếng, nhưng thu nhập ổn định và làm điều mình love yêu thích thì hơn hẳn nổi tiếng rồi. Cậu ấy tìm được bình an trong lựa chọn của mình.
Chuyện này là lời nhắc cho phụ huynh: đừng ép con quá. Trí tuệ cao chưa chắc đã hạnh phúc. Emotional balance Cân bằng cảm xúc mới là trí tuệ thật sự.