Cuộc Đua Lãi Suất 8,2%: Người Dân Hưởng Lợi Trước, Nhưng Ai Sẽ Trả Giá Sau?

Lãi suất gửi tiền đang quay lại thời kỳ nóng bỏng, khi nhiều ngân hàng bất ngờ tăng mạnh lãi suất để attract thu hút dòng tiền. Ông Lê Văn Thư, một khách hàng ở TP HCM, vừa nhận cuộc gọi mời gửi tiền với mức lãi suất lên tới 8,2%/năm – cao hơn đến 0,7 điểm phần trăm so với chỉ vài ngày trước. Điều khiến ông bất ngờ không chỉ là con số, mà là tốc độ thay đổi chóng mặt: từ 7,5% nhảy vọt lên 8,2% chỉ trong chớp mắt.

Theo lời nhân viên ngân hàng, chỉ cần gửi từ 500.000 đồng, khách hàng đã được hưởng mức lãi 4,75%/năm cho kỳ hạn ngắn; tăng dần lên 8,1%/năm cho 6 tháng và cao nhất là đạt đỉnh 8,2%/năm cho kỳ hạn 12 tháng. Đây không phải trường hợp lẻ tẻ. Nhiều ngân hàng đang rầm rộ phát hành certificate of deposit chứng chỉ tiền gửi, một sản phẩm công cụ tài chính linh hoạt hơn tiết kiệm thông thường, với lãi suất hấp dẫn đến khó tin.

Vietcombank, một trong những ngân hàng nhà nước lớn nhất, đang chào bán chứng chỉ tiền gửi qua nền tảng VCB Digibank với lãi suất 7,5%/năm cho kỳ hạn 6 tháng và 7,9%/năm cho 12 tháng – cao hơn hẳn so với mức tiết kiệm thông thường chỉ 3,5% và 5,9%. Dù không rút trước hạn, khách hàng vẫn có thể sell back bán lại chứng chỉ qua Công ty Chứng khoán VCBS ngay trên ứng dụng, tạo thêm tính thanh khoản – một điểm cộng lớn.

BVBank cũng không chịu kém cạnh khi tung ra sản phẩm với lãi suất 6 tháng là 7,6%/năm và 7,8%/năm cho kỳ hạn 15 tháng – trong khi lãi tiết kiệm thông thường chỉ ở mức 6,55% và 6,75%. Mới đây, ACB đã phát hành chứng chỉ tiền gửi cho khách hàng doanh nghiệp với lãi suất 7,5%/năm, giao dịch hoàn toàn trên ứng dụng digital banking ACB ONE BIZ, với mức đầu tư tối thiểu 10 triệu đồng.

Tuy nhiên, đằng sau cuộc đua lãi suất này là những lo ngại sâu xa. Theo báo cáo chiến lược của Chứng khoán SHS, việc lãi suất có thể chạm ngưỡng 9%-10%/năm không hẳn do nhu cầu vay tăng vọt, mà chủ yếu vì thanh khoản tại một số ngân hàng đang bị strained dồn nén. Nếu lãi suất tăng thêm 1%, ước tính chi phí vốn cho toàn nền kinh tế sẽ đội lên 184.000 tỉ đồng mỗi năm – một gánh nặng trực tiếp đè lên doanh nghiệp.

Chưa dừng lại đó, lạm phát cũng đang ngấm dần vào đời sống, khi chỉ số giá tiêu dùng tháng 3/2026 tăng 4,65% so với cùng kỳ – mức cao nhất trong 5 năm qua, do giá nhiên liệu leo thang. Áp lực dual pressure kép từ lãi suất và lạm phát đang khiến nhiều người phải xem lại chiến lược tài chính cá nhân.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng, cho rằng Ngân hàng Nhà nước cần linh hoạt hơn trong điều tiết thị trường liên ngân hàng, hỗ trợ các ngân hàng vay mượn chéo để giảm cạnh tranh lãi suất với dân cư. Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cũng thừa nhận mặt bằng lãi suất đang chịu sức ép từ hai phía: investment alternatives các kênh đầu tư thay thế cạnh tranh khốc liệt từ cuối 2025, và tốc độ giải ngân đang nhanh hơn huy động – trong bối cảnh cả nền kinh tế đang dồn lực tăng trưởng hai con số.

Người dân thì vui vì được hưởng lợi trước mắt, nhưng các chuyên gia cảnh báo: món hời này có thể ngắn hạn. Nếu không được kiểm soát, cuộc đua lãi suất sẽ khiến financial system hệ thống tài chính mất ổn định, và cuối cùng, chi phí sẽ được chuyển giao cho người tiêu dùng và doanh nghiệp – những người không hề tham gia vào ván cược này.